Raz w roku wójt sporządza sprawozdanie dotyczące gospodarowania nieczystościami ciekłymi za poprzedni rok kalendarzowy. Przy ewidencji papierowej oznacza to zestawianie liczb z kart i arkuszy prowadzonych przez różne osoby, a im więcej źródeł trzeba połączyć tuż przed terminem, tym większe ryzyko podwójnego policzenia albo pominięcia wywozu.
W BioKontrol dane do sprawozdania pochodzą z tych samych zatwierdzonych dokumentów pobrania i zrzutu, które urząd prowadzi przez cały rok. Część informacji wymaganych ustawą pozostaje jednak poza systemem, a liczby z rejestru warto przed wysyłką uzgodnić ze sprawozdaniami kwartalnymi przedsiębiorców.
Adresatem sprawozdania nie jest RDOŚ ani marszałek województwa. Zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wójt przekazuje sprawozdanie wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska oraz dyrektorowi regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich, nie później niż do końca kwietnia roku następującego po roku, którego dotyczy.
Podstawa prawna i adresaci
| Element | Wymaganie | Przepis u.c.p.g. |
|---|---|---|
| Zakres | dziewięć grup informacji za poprzedni rok kalendarzowy | art. 3 ust. 5 |
| Adresaci | wojewódzki inspektor ochrony środowiska oraz dyrektor RZGW Wód Polskich | art. 3 ust. 6 |
| Termin | koniec kwietnia roku następującego po roku sprawozdawczym | art. 3 ust. 6 |
| Ewidencja źródłowa | forma umożliwiająca przekazywanie informacji w postaci elektronicznej, z aktualnymi informacjami wskazanymi w ust. 5 | art. 3 ust. 3 pkt 4 |
Ewidencja z art. 3 ust. 3 ma zawierać aktualne informacje wskazane w ust. 5, więc sprawozdanie powinno być odczytem z ewidencji prowadzonej przez cały rok, a nie osobnym zbieraniem danych w marcu. Brzmienie przepisów zawiera tekst jednolity ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Kontrole, których liczba i wyniki trafiają do sprawozdania, opisuje artykuł o obowiązkach kontrolnych gminy.
Marszałek województwa występuje w art. 9q, który dotyczy innego sprawozdania wójta - o gospodarowaniu odpadami komunalnymi. Sprawozdanie o odpadach trafia do marszałka oraz do WIOŚ do 31 marca, za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (art. 9q ust. 2 i 5).
Zakres sprawozdania a dane w systemie
Tabela zestawia punkty art. 3 ust. 5 z rejestrami, z których da się wyliczyć każdą informację. Część punktów wymaga danych spoza systemu albo decyzji gminy, co ewidencjonuje.
| Pkt | Informacja | Źródło danych | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 1 | liczba zbiorników bezodpływowych oraz przydomowych oczyszczalni | kartoteka adresów, typ szamba ze skorowidza | liczba rekordów w podziale na rodzaj urządzenia |
| 2 | liczba właścicieli, od których odebrano nieczystości, oraz liczba osób zameldowanych pod tymi adresami | zatwierdzone pobrania powiązane z kartoteką adresu | liczbę zameldowanych trzeba sprawdzić w kartotece albo w ewidencji ludności |
| 3 | liczba umów z art. 6 ust. 1 | kartoteka adresu z przypisanym przedsiębiorcą | przypisanie przedsiębiorcy nie dowodzi zawarcia umowy ani jej daty |
| 4 | liczba urządzeń, których opróżnianie zorganizowała gmina | ewidencja decyzji z art. 6 ust. 7 | poza opisanymi rejestrami systemu |
| 5 | częstotliwość opróżniania z art. 4 ust. 2 pkt 3 | regulamin utrzymania czystości oraz daty pobrań | wymaganą częstotliwość określa regulamin, faktyczne odstępy wynikają z dokumentów |
| 6 | ilość odebranych nieczystości w podziale na bytowe oraz przemysłowe | zatwierdzone pobrania, rodzaj ścieków ze skorowidza | suma ilości z dokumentów |
| 7 | ilość wody pobranej przez użytkowników niepodłączonych do sieci kanalizacyjnej | dane przedsiębiorstwa wodociągowego | poza systemem |
| 8 | wykaz stacji zlewnych | zatwierdzone zrzuty, kartoteka punktów zrzutu | punkty, do których trafiły nieczystości z gminy |
| 9 | liczba kontroli dokumentów z art. 6 ust. 5a oraz ich wyniki | moduł Kontrole | przyczyna negatywnej oceny ze skorowidza |
Tabelę warto przejść z producentem przy wdrożeniu, aby ustalić, które pola Ankiety wypełnia system, a które urzędnik uzupełnia ręcznie. Rejestr kontroli z pkt 9 opisuje artykuł o module Kontrole, a strukturę rejestrów adresowych - strona o kartotekach BioKontrol.
Ankieta sprawozdawcza w module Raporty
Moduł Raporty zawiera Ankietę sprawozdawczą zbudowaną z zatwierdzonych dokumentów pobrania i zrzutu oraz z kartotek adresów i przedsiębiorstw. Dokumenty w buforze, czyli zapisane, ale niezatwierdzone, nie są uwzględniane w zestawieniach.
| Raport | Zawartość | Zastosowanie przy sprawozdaniu |
|---|---|---|
| Ankieta sprawozdawcza | zbiorcze dane z kartotek i dokumentów za wybrany okres | podstawa sprawozdania z art. 3 ust. 5 |
| Raport z wywozu | historia wywozów mieszkańca, ulicy, miejscowości albo gminy | sprawdzenie, czy nieruchomości opróżniano z wymaganą częstotliwością |
| Raport z przewozu przedsiębiorcy | ilości przewiezione przez przedsiębiorcę oraz braki zrzutów | uzgodnienie ze sprawozdaniami kwartalnymi |
Opis pozostałych raportów zawiera artykuł o generowaniu raportów w systemie BioKontrol, a zestawień opóźnień - materiał o analizie danych w systemie BioKontrol.
Granice okresu sprawozdawczego
Rok kalendarzowy liczy się według czasu obowiązującego w Polsce. Jeżeli baza zapisuje czas zdarzeń w UTC, zrzut potwierdzony 1 stycznia o 0:30 czasu polskiego ma w bazie datę 31 grudnia i bez przeliczenia trafi do niewłaściwego roku. Granice okresu wyznacza się więc w czasie lokalnym, przelicza na UTC operatorem AT TIME ZONE i zapisuje jako przedział prawostronnie otwarty. Schemat ilustruje zasadę, a nie strukturę bazy BioKontrol.
DECLARE @Rok int = 2025;
DECLARE @OdUtc datetime2 = CAST(CAST(DATEFROMPARTS(@Rok, 1, 1) AS datetime2)
AT TIME ZONE 'Central European Standard Time' AT TIME ZONE 'UTC' AS datetime2);
DECLARE @DoUtc datetime2 = CAST(CAST(DATEFROMPARTS(@Rok + 1, 1, 1) AS datetime2)
AT TIME ZONE 'Central European Standard Time' AT TIME ZONE 'UTC' AS datetime2);
SELECT SUM(CASE WHEN p.RodzajSciekow = 'BYT' THEN p.IloscM3 ELSE 0 END) AS BytoweM3, -- pkt 6
SUM(CASE WHEN p.RodzajSciekow = 'PRZ' THEN p.IloscM3 ELSE 0 END) AS PrzemysloweM3, -- pkt 6
COUNT(DISTINCT a.WlascicielId) AS Wlasciciele -- pkt 2
FROM dbo.DokumentPobrania AS p
JOIN dbo.Adres AS a ON a.AdresId = p.AdresId
WHERE p.Status = 'Z'
AND p.CzasUtc >= @OdUtc
AND p.CzasUtc < @DoUtc;Przedział od @OdUtc włącznie do @DoUtc wyłącznie nie gubi zdarzeń z ostatniej sekundy roku, co zdarza się przy warunku BETWEEN z godziną 23:59:59 i kolumnie datetime2 z ułamkami sekund. Warunek Status = 'Z' odpowiada regule Ankiety, która pomija dokumenty z bufora.
Uzgodnienie ze sprawozdaniami kwartalnymi przedsiębiorców
Przedsiębiorca opróżniający zbiorniki składa wójtowi sprawozdanie kwartalne do końca miesiąca następującego po kwartale (art. 9o ust. 1-2). Sprawozdanie zawiera między innymi ilość nieczystości odebranych z obszaru gminy w podziale na bytowe oraz przemysłowe, a także ilość przekazaną do stacji zlewnych (art. 9o ust. 3 pkt 3-4). Cztery sprawozdania każdego przedsiębiorcy dają niezależne od systemu źródło, z którym warto porównać rejestr przed sporządzeniem sprawozdania rocznego.
WITH Rejestr AS (
SELECT p.PrzedsiebiorcaId,
DATEPART(quarter, l.Dzien) AS Kwartal,
SUM(p.IloscM3) AS IloscM3
FROM dbo.DokumentPobrania AS p
CROSS APPLY (SELECT CAST(p.CzasUtc AT TIME ZONE 'UTC'
AT TIME ZONE 'Central European Standard Time' AS date) AS Dzien) AS l
WHERE p.Status = 'Z'
AND YEAR(l.Dzien) = @Rok
GROUP BY p.PrzedsiebiorcaId, DATEPART(quarter, l.Dzien)
),
Sprawozdania AS (
SELECT s.PrzedsiebiorcaId, s.Kwartal, s.OdebranoM3
FROM dbo.SprawozdanieKwartalne AS s
WHERE s.Rok = @Rok
)
SELECT COALESCE(r.PrzedsiebiorcaId, s.PrzedsiebiorcaId) AS PrzedsiebiorcaId,
COALESCE(r.Kwartal, s.Kwartal) AS Kwartal,
r.IloscM3 AS WgRejestru,
s.OdebranoM3 AS WgSprawozdania
FROM Rejestr AS r
FULL JOIN Sprawozdania AS s
ON s.PrzedsiebiorcaId = r.PrzedsiebiorcaId
AND s.Kwartal = r.Kwartal
WHERE r.PrzedsiebiorcaId IS NULL
OR s.PrzedsiebiorcaId IS NULL
OR ABS(s.OdebranoM3 - r.IloscM3) > 0.5;Filtr roku sprawozdań kwartalnych znajduje się w osobnym wyrażeniu CTE celowo. W klauzuli ON sprawozdania z innych lat pojawiłyby się jako niedopasowane wiersze, a w klauzuli WHERE warunek s.Rok = @Rok odrzuciłby wiersze, w których sprawozdania brakuje, czyli dokładnie te, których zapytanie szuka. Pusta kolumna WgSprawozdania oznacza przedsiębiorcę, który wywoził nieczystości z gminy, ale nie złożył sprawozdania za kwartał. Termin i kontrolę sprawozdań kwartalnych opisuje artykuł o zarządzaniu przewoźnikami ścieków.
Lista kontrolna przed wygenerowaniem Ankiety
- Bufor - brak dokumentów pobrania i zrzutu z okresu sprawozdawczego, które czekają na zatwierdzenie; zasady ich obsługi opisuje artykuł o rejestrach pobrania nieczystości.
- Sprawozdania kwartalne - komplet od wszystkich przedsiębiorców za cztery kwartały, uzgodniony z rejestrem.
- Braki zrzutów - pobrania bez odpowiadającego im zrzutu wyjaśnione na podstawie raportu z przewozu przedsiębiorcy.
- Dane spoza systemu - ilość wody pobranej przez użytkowników niepodłączonych do kanalizacji oraz liczba urządzeń opróżnianych przez gminę.
Ankieta generowana z bieżących danych może dać inny wynik po złożeniu sprawozdania, jeżeli administrator zmieni później zatwierdzony dokument. Zmiana trafia do dziennika zmian, ale wersję przekazaną adresatom warto zapisać jako plik z datą wygenerowania, na przykład w module Pliki. Pełny opis systemu zawiera strona BioKontrol, a moduł Raporty można obejrzeć w środowisku demonstracyjnym biokontrol.audit-grc.pl.
Pytania i odpowiedzi
Do kogo gmina przekazuje sprawozdanie o nieczystościach ciekłych
Wójt przekazuje sprawozdanie wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska oraz dyrektorowi regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich, nie później niż do końca kwietnia roku następującego po roku, którego dotyczy (art. 3 ust. 6 u.c.p.g.).
Czy sprawozdanie o nieczystościach ciekłych trafia do marszałka województwa
Nie. Marszałek województwa otrzymuje sprawozdanie wójta o gospodarowaniu odpadami komunalnymi z art. 9q u.c.p.g., składane do 31 marca przez Bazę danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Sprawozdanie o nieczystościach ciekłych z art. 3 ust. 5 trafia do WIOŚ oraz dyrektora RZGW Wód Polskich do końca kwietnia.
Czy dokumenty z bufora trafiają do Ankiety sprawozdawczej
Nie. Ankieta korzysta wyłącznie z dokumentów zatwierdzonych, dlatego przed jej wygenerowaniem trzeba sprawdzić, czy w buforze nie zostały dokumenty pobrania albo zrzutu z okresu sprawozdawczego.
Czy BioKontrol wysyła sprawozdanie do adresatów
Materiały produktu opisują przygotowanie zestawienia w module Raporty, a nie jego wysyłkę. Sprawozdanie przekazuje wójt w sposób przyjęty przez adresatów.
Skąd wziąć ilość wody pobranej przez użytkowników niepodłączonych do kanalizacji
Z danych o sprzedaży wody, którymi dysponuje przedsiębiorstwo wodociągowe. Rejestry BioKontrol opisane w materiałach produktu nie obejmują poboru wody.
Dlaczego rejestr może różnić się od sprawozdań kwartalnych przedsiębiorców
Rozbieżność powodują najczęściej dokumenty pozostawione w buforze oraz pobrania niezarejestrowane w aplikacji. Mniejsze różnice wynikają z zaokrągleń albo z granic kwartału liczonych w innej strefie czasowej.
Słownik pojęć
- Sprawozdanie gminy
- Sprawozdanie dotyczące gospodarowania nieczystościami ciekłymi za poprzedni rok kalendarzowy, sporządzane przez wójta na podstawie art. 3 ust. 5 u.c.p.g.
- Sprawozdanie kwartalne przedsiębiorcy
- Sprawozdanie z art. 9o u.c.p.g., które przedsiębiorca opróżniający zbiorniki przekazuje wójtowi do końca miesiąca następującego po kwartale.
- Ankieta sprawozdawcza
- Zestawienie w module Raporty BioKontrol oparte na zatwierdzonych dokumentach oraz kartotekach, przygotowujące dane do sprawozdania gminy.
- Przedział prawostronnie otwarty
- Warunek obejmujący początek okresu włącznie i początek następnego okresu wyłącznie. Nie gubi zdarzeń z ostatnich ułamków sekundy okresu.
- Stacja zlewna
- Instalacja przyjmująca nieczystości ciekłe dowożone pojazdami asenizacyjnymi. Wykaz stacji, do których trafiły nieczystości z gminy, jest częścią sprawozdania.
